Име на делото: Мајчинство
Автор: Јордан Грабулоски – Грабул
Година: 1966
Скулптурата Мајчинство е создадена од бетон поставена во Градски парк , во Скопје. . Оваа скулптура била дел од изложбата во 1966 година – Паркови скулптури, прва од ваков вид, организирана од Друштвото на ликовни уметници на Македонија, отворена на 23.8.1966 година. Оваа скулптура е поставена на истата локација на која првично била изложена, како дело од изложбата.
Има изразито симболичен и апстрактен пристап. Скулптурата прикажува маж и жена – родители, кои заедно ја формираат основата на едно компактно, стабилно тело, а меѓу нив – детето, гравирано како внатрешна светлина и центар.
Скулптурата е создадена во социјалистичкиот период, кога јавната уметност често носела пораки за колективен идентитет, единство, и продолжување на народната сила преку идните генерации. Иако тука нема директен национален или колективистички наратив, интерпретативниот простор постои.
За авторот:
Јордан Грабулоски – Грабул (1925–1986) е еден од најзначајните македонски скулптори и пионери на современата уметност во Македонија. Визионер на македонската современа скулптура. Роден во Прилеп, својата младост ја поминува во бурни времиња, активно учествувајќи во Народноослободителната борба, што подоцна ќе има длабоко влијание врз неговата уметност. По војната, Грабул студира на Академијата за ликовни уметности во Белград, каде дипломира во 1952 година, а подоцна работи како професор во Скопје.
Неговото уметничко изразување се движи од фигуративна скулптура до апстрактни и експериментални форми, користејќи материјали како дрво, метал, теракота и стакло. Делата на Грабул се препознатливи по нивната силна експресивност, минимализам и оригинална форма, со кои остава длабока трага во македонската и пошироката југословенска уметност.
Најпознато негово дело е монументалниот споменик „Македониум“ во Крушево, познат и како Споменикот на Илинден. Создаден во соработка со неговата сопруга, архитектката Искра Грабул, „Македониумот“ е апстрактно архитектонско-скулптурално дело кое симболично ја отсликува македонската борба за слобода и идентитет. И покрај почетните критики поради неговата неконвенционална форма, денес „Македониумот“ се смета за ремек-дело на модернизмот и национален симбол.
Грабул учествувал на бројни самостојни и групни изложби во Македонија, поранешна Југославија и странство, меѓу кои во Париз, Лондон, Виена, Венеција, Каиро и Мексико Сити. Делата му се изложени во Музејот на современата уметност во Скопје и други значајни институции.
За својот придонес кон културата и уметноста, Грабул е добитник на државната награда „11 Октомври“ двапати (1966 и 1970), а во 1981 година е избран за дописен член на Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ).
Починал во 1986 година во Скопје, но неговото творештво продолжува да инспирира нови генерации уметници. Делото на Јордан Грабул останува симбол на слободоумност, иновација и естетска храброст, а неговиот уметнички отпечаток е трајно вграден во културната меморија на Македонија.
